Uchwała_Rada_Osiedla_Śródmieście-Wschód w sprawie realizacji zadania inwestycyjnego wyłonionego we współpracy z Centrum Rozwoju i Inicjatyw Obywatelskich „OPUS” w ramach projektu Głos Łodzian się liczy

Pierwsza część publikacji opisuje potrzeby wprowadzania mechanizmów partycypacji społecznej w struktury miast. Przeczytać tu można między innymi o kryzysie demokracji przedstawicielskiej oraz o tym, skąd może brać się niechęć mieszkańców do zaangażowania w życie publiczne.

W drugiej części opisujemy narzędzie budżetu obywatelskiego. Wskazujemy w jaki sposób może ono rozwiązywać problemy miast i urzeczywistniać ideę dobrego rządzenia (zwracamy uwagę m.in. na wzrost odpowiedzialności mieszkańców za dobo wspólne oraz lepszą dystrybucję środków publicznych oraz wiele innych aspektów).

Kolejna część, to już doświadczenia z projektu „Głos Łodzian się liczy”. Opisujemy tu m.in. nasz pomysł na budżet obywatelski w radach osiedli, przybliżamy na czym polegała rekrutacja i współpraca z radami osiedli, pokazujemy jak dokładnie przebiegały warsztaty z mieszkańcami oraz głosowanie nad projektami osiedlowymi. Zamieściliśmy tu również analizę z badań opinii mieszkańców przeprowadzonych w trakcie spotkań osiedlowych.

W dalszej części publikacji przeczytać można m.in. rekomendacje Rady Programowej Projektu – ciała doradczego złożonego z urzędników, radnych, przedstawicieli organizacji pozarządowych, które współpracowało z nami przez cały okres trwania projektu. Rekomendacje są wnioskami z przeprowadzonych w ramach projektu działań oraz wskazówkami dla kontynuacji programu budżetu osiedlowego.

Na zakończenie, odnosząc się do diagnozy społecznej miasta, staramy się odpowiedzieć na pytanie – „Dlaczego warto wprowadzić w Łodzi budżet partycypacyjny?”.

Zapraszamy do lektury!

Plik to pobrania TUTAJ.

W listopadzie 2011r. mieszkańcy osiedla Śródmieście-Wschód drogą głosowania wybrali jeden z trzech projektów, który (zgodnie z udziałem rady osiedla w projekcie „Głos Łodzian się liczy”) miał być zgłoszony przez radę osiedla do realizacji. Już na początku grudnia otrzymaliśmy jednak sygnały, iż zwycięski projekt wzbudza kontrowersje i radni nie chcą go zrealizować. Wtedy udaliśmy się na posiedzenie rady osiedla celem negocjacji. Niestety nie przyniosły one skutku. Radni podważali sens realizacji projektu wybranego przez mieszkańców (pojawiły się m.in. argumenty, że projekt nie wymaga realizacji, gdyż rowerzyści mogą przemieszczać się również jezdnią), jednocześnie skierowali szereg zarzutów wobec nas – realizatorów projektu. Na posiedzeniu usłyszeliśmy, „że nie było promocji konsultacji”, „że była zbyt niska frekwencja”, „że rowerzyści się „skrzyknęli”, „że radni wolą inwestycję w parku Matejki” (inwestycja, którą zgłaszał jeden z radnych, a która nie uzyskała wystarczającego poparcia mieszkańców), „że OPUS wywarł wpływ na wynik głosowania”.

Trudno było dyskutować z radnymi, gdyż duża część z nich wydawała się nie być świadoma na czym polegał projekt „Głos Łodzian się liczy” i do jakich deklaracji rada osiedla się zobowiązała (dziwne to o tyle, gdyż akurat na osiedlu Śródmieście-Wschód spotkaliśmy się z radą osiedla 3 razy, zanim ona podjęła uchwałę o uczestnictwie w projekcie). Radni mając pretensję o brak promocji spotkań wśród mieszkańców osiedla, nie wzięli pod uwagę, iż na mocy regulaminu współpracy z nami, to przede wszystkim oni za promocję odpowiadali! Mogli również zapraszać swoje rodziny, sąsiadów, samemu uczestniczyć, do czego odpowiednio wcześniej zachęcaliśmy.

W każdym razie, radni w szczególności obawiali się likwidacji pasu parkingowego dla samochodów, które przewidywał projekt. Nie chcieli konfliktu wśród mieszkańców, co rzecz jasna można rozumieć. Skontaktowaliśmy się z więc Pełnomocnikiem Prezydenta ds. Polityki Rowerowej – Witoldem Kopciem, z nadzieją, iż być może znajdzie jakieś alternatywne rozwiązanie, które nie zaważy na jakości projektu, a jednocześnie dogodzi radzie osiedla. Okazało się, że jest to możliwe. Pełnomocnik zaproponował zachowanie pasu parkingowego dla samochodów, przeniesienie ścieżki rowerowej na drugą stronę ulicy i zwężenie drogi dla samochodów do jednego pasa ruchu. Jak zapewniał, koncepcja ta wydawała się nawet lepsza niż wcześniejszy projekt, gdyż przewidywała uspokojenie ruchu samochodowego (jeden pas ruchu sprawia, że kierowcy zdejmują „nogę z gazu”) i zmniejszała ryzyko konfliktu wśród mieszkańców.

Pomysł ten przedstawiliśmy na kolejnym posiedzeniu rady osiedla (19 stycznia 2012r.). Pełnomocnik w rzetelny sposób przedstawił założenia projektu, przedstawił propozycje wymiarów drogi rowerowej i pasa jezdni, przedstawił wyniki badań dot. liczby zdarzeń drogowych i ofiar wypadków na tym odcinku drogi (zapewniając, że nowe rozwiązanie zminimalizuje niebezpieczeństwo), pokazał, iż koncepcja drogi rowerowej w tym miejscu jest zgodna z planowaną siecią dróg rowerowych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Zaraz po wystąpieniu usłyszał od jednego z radnych, że opowiada bzdury. Drugi z kolei, stwierdził, że rowerzyści nie znają znaków i nie powinni być wpuszczani w ruch uliczny. Z-ca przewodniczącego rady P. Mirosław Żurek, spytał z kolei, czemu nie przyprowadziliśmy z sobą pełnomocnika od spraw zdrowego rozsądku. Kolejny radny miał natomiast mnóstwo pomysłów jak można było inaczej przygotować projekt ścieżki rowerowej. Na pytanie gdzie był gdy inni mieszkańcy przygotowywali projekty i głosowali nad nimi, nie odpowiedział. W całej dyskusji pojawił się zaledwie jeden wspierający projekt, głos radnej Moniki Kamieńskiej. Od początku zaangażowany w „Głos Łodzian” radny Adam Sosnowski był na ww. spotkaniach nieobecny.

Najsmutniejsze w tym wszystkim jest to, że radni myśląc przede wszystkim o swoim wizerunku zignorowali zupełnie mieszkańców oraz dane im słowo. To przecież to właśnie mieszkańcom powiedziano, że ich głos na pewno będzie się liczyć, a projekt który wybiorą poddany będzie realizacji. Dlatego też mieszkańcy włożyli duży nakład pracy w przygotowaniu swoich pomysłów (m.in. udawali się do urzędników by Ci pomogli im oszacować koszty bądź potwierdzić zgodność danego pomysłu z prawem). Teraz ten nakład pracy przepadnie.

Radni nie byli świadomi jak ważny proces społeczny „zagrał” i jak istotny był to projekt dla miasta i upodmiotowienia obywateli. Wielu radnych podniosło dobrze znany argument , że to oni powinni decydować w imieniu mieszkańców, bo to oni zostali wybrani w wyborach jako ich przedstawiciele. Skoro tak, jakim cudem radni osiedlowi podjęli uchwałę o udziale w projekcie „Głos Łodzian się liczy” skoro tak naprawdę nie popierają jego idei?

Uchwała o udziale w projekcie – Rada Osiedla Śródmieście-Wschód

Regulamin współpracy z radą osiedla

Co skłoniło radę osiedla Śródmieście-Wschód do wzięcia udziału w projekcie „Głos łodzian się liczy”?
Poprzez udział w projekcie mamy zamiar przede wszystkim przybliżyć funkcjonowanie rady osiedla mieszkańcom, gdyż działalność tego typu jednostek jest często nieznana szerszemu gronu lokalnej społeczności. Chcielibyśmy pokazać, że można decydować o tym co dzieje się wokół nas i za nasze pieniądze. Bo kto nie zna lepiej własnego podwórka niż jego mieszkańcy. I to oni powinni za naszym pośrednictwem nadawać tor zmianom na osiedlu – w swojej małej ojczyźnie. To mieszkańcy nas wybrali i dla nich działamy, myślę że warto się dobrze poznać – nawiązać dialog, aby później lepiej artykułować interesy. Jestem pewien , że projekt w znacznym stopniu przyczynia się również do budowania społeczeństwa lokalnego, co jest niezwykle pozytywnym zjawiskiem. Z udziałem w projekcie jest jak z wyborami: nie bierzesz udziału nie masz prawa narzekać!

W jaki sposób chcecie Państwo zachęcić mieszkańców do czynnego uczestnictwa w tym projekcie?
Do udziału w projekcie zachęcamy poprzez udostępnione nam materiały informacyjne jak plakaty i ulotki. Przeprowadziliśmy akcję informacyjną zarówno w licznych placówkach oświatowych znajdujących się na naszym terenie jak i w domach mieszkańców poprzez tak zwaną kampanię „od drzwi do drzwi”. Mamy nadzieję że tak przeprowadzona akcja informacyjna przyczyni się do szerokiego zainteresowania i udziału mieszkańców.

Co może uzyskać rada osiedla poprzez umożliwienie mieszkańcom brania udziału w konsultacjach społecznych?
Na pewno istotnym aspektem jest promocja rady osiedla, dzięki chociażby plakatom czy ulotkom. Dzięki udziałowi specjalistów, członkowie rady będą mogli nabyć umiejętności potrzebnych do moderowania innych spotkań z mieszkańcami.

Jak Pan sądzi – skąd wynika obawa innych rad osiedla prze do tego typu inicjatyw?
Zazwyczaj nowości wywołują obawy. W mojej ocenie kluczowym problemem jest przede wszystkim błędne wyobrażenie członków rady, o tym że zewnętrzna organizacja będzie decydować o sprawach rady i dysponowaniu pieniędzmi. Często kontakty radnych z mieszkańcami ograniczają się jedynie do dyżurów prowadzonych raz w miesiącu

Jakie są Państwa oczekiwania w związku z udziałem w projekcie?Udział w spotkaniu może wziąć każdy mieszkaniec. Liczymy że licznie stawią się oni na konsultacjach abyśmy wspólnie mogli decydować o naszym otoczeniu. Chcielibyśmy razem zadecydować o wydatkowaniu środków, zintegrować się i dokonać wymiany zdań na szerszym forum.

Serdecznie dziękuję za poświęcenie czasu i ogromne zaangażowanie w realizację projektu.
Wywiad przeprowadzony był w trakcie realizacji spotkań konsultacyjnych na osiedlu Śródmieście-Wschód.
Wywiad przeprowadził Mateusz Ruszczyk

Udział w głosowaniu wzięło 17 mieszkańców osiedla. To zdecydowanie mniej w porównaniu do Osiedli: Retkinia Zachód-Smulsko (48 osób), Zdrowie-Mania (38 osób) czy Lublinek-Pienista (36 osób). Paradoksalnie, to właśnie na osiedlu Śródmieście-Wschód (z uwagi na dłuższy czas odstępu pomiędzy trzecim a czwartym spotkaniem) roznosiliśmy plakaty i ulotki dodatkowo z zaproszeniem na samo głosowanie. Materiały zawierały już tytuły zgłoszonych przez mieszkańców projektów (zobacz ulotkę zapraszającą na głosowanie). Podobnie jak w przypadku poprzednich osiedli, do wyboru projektu użyto metody głosowania preferencyjnego (więcej na temat metody głosowania).

Wyniki głosowania na Osiedlu Śródmieście-Wschód

Projekt Głos łodzian jest próbą wdrożenia budżetu partycypacyjnego na 4 łódzkich osiedlach.  Ich mieszkańcy analizowali lokalne problemy, dyskutowali, opracowywali projekty by na końcu wziąć udział w wyborze inwestycji, którą Rada Osiedla zrealizuje w ramach swojego budżetu w 2012 r.  W odróżnieniu od zwykłych konsultacji społecznych, w przypadku „Głosu łodzian” Rady Osiedla przyjmowały wybór mieszkańców jako wiążącą decyzję.

Budżet partycypacyjny za pośrednictwem, którego mieszkańcy w sposób bezpośredni decydują o pewnej części publicznych pieniędzy stosowany jest w ponad 200 europejskich miastach.

Na seminarium spróbujemy odpowiedzieć czy jest to możliwe także w Łodzi. Dowiemy się m.in. jakie zmiany społeczne przyniesie wprowadzenie budżetu partycypacyjnego i na jakie problemy miasta może odpowiadać. Poznamy również przykłady zza granicy. Dowiemy się jak przebiegał proces wprowadzania budżetu obywatelskiego w Sopocie i z jakimi problemami spotkali się tam jego inicjatorzy.

Poznamy także wskazówki jak wprowadzić budżet osiedlowy w Łodzi. Przygotowała je rada programowa projektu „Głos łodzian się liczy” – grupa urzędników/czek, przedstawicieli/lek organizacji pozarządowych, radnych miejskich i osiedlowych, która współpracowała z nami przez cały okres trwania projektu.

Seminarium odbędzie się 1 grudnia 2011 r. w dużej sali obrad Urzędu Miasta Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 104. w godz. 15.00 – 17.30.

Plan seminarium oraz formularz zgłoszeniowy do pobrania tutaj.

Osoby zainteresowane udziałem prosimy o przesłanie  formularza zgłoszeniowego emailem na adres apakowska@opus.org.pl, faxem (42 231 31 02) lub złożenie zgłoszenia bezpośrednio w siedzibie Centrum OPUS (pl. Wolności 2, lewa oficyna, drugie piętro).

Więcej informacji nt. seminarium może udzielić p. Anna Pakowska (apakowska@opus.org.pl, 42  231 31 01 wew.12).

Projekt „Głos Łodzian się liczy” realizowany jest przez Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich OPUS przy wsparciu Fundacji im. St. Batorego we współpracy z Urzędem Miasta Łodzi.

Patronat nad projektem objęła Pani Hanna Zdanowska Prezydent Miasta Łodzi.

Bezpieczne podwórko na ulicy Pomorskiej 54, pas rowerowy na ul. Rewolucji, pl. Pokoju i ul. Uniwersyteckiej czy pomysł na zagospodarowanie Parku Matejki? Już 22 listopada mieszkańcy osiedla Śródmieście-Wschód zdecydują, który z tych z projektów zostanie sfinansowany z budżetu osiedla.

Pobierz ulotkę i zaproś sąsiadów na głosowanie!

W trakcie trzech spotkań konsultacyjnych na osiedlu Śródmieście – Wschód mieszkańcy wypracowali 3 projekty inwestycyjne. Zachęcamy do zapoznania się z nimi:

1. Podwórko wielu pokoleń

2. Rowerowa rewolucja

3. Rewitalizacja północnej części Parku im. Matejki

Głosowanie odbędzie się 22 listopada(wtorek) w siedzibie Rady Osiedla przy ul. Jaracza 42 w Łodzi a rozpocznie się o godz. 17.00.

Serdecznie zapraszamy!

W trakcie trzech spotkań konsultacyjnych na osiedlu Śródmieście – Wschód mieszkańcy wypracowali 3 projekty inwestycyjne. Ten, który otrzyma największe poparcie mieszkańców osiedla w trakcie głosowania 22.11.11r., zostanie zgłoszony przez Radę osiedla do realizacji w 2012 r.

Zachęcamy do zapoznania się z opisami zgłoszonych projektów:

1. Podwórko wielu pokoleń,

2. Rowerowa rewolucja

3. Rewitalizacja północnej części Parku im. Matejki

…. i zapraszamy do udziału w ostatnim spotkaniu, które będzie miało miejsce 22.11.11 (wtorek) w siedzibie Rady Osiedla przy ul. Jaracza 42 w Łodzi a rozpocznie się o godz. 17.00 od prezentacji projektów z możliwością zadania pytań grupom inicjatywnym. Potem nastąpi głosowanie  – wskazanie przez obecnych projektu, który w pierwszej kolejności ma zostać wdrożony. Wybór projektu dokona się w oparciu o preferencyjną metodę głosowania (więcej o tej metodzie można przeczytać TUTAJ). Liczenie głosów rozpocznie się ok.  godz. 18.30 -19.00. Liczenie głosów będzie publiczne, wszystkie zainteresowane osoby zachęcamy do pozostania do końca spotkania w celu poznania wyników głosowania.

W głosowaniu mogą brać wszystkie osoby powyżej 16 roku życia mieszkające na terenie osiedla. Na głosowanie prosimy zabrać dowody osobiste lub inny dokument z adresem zamieszkania/ zameldowania. Mieszkańcy mający zameldowanie na innym terenie będą mogli złożyć oświadczenie, na podstawie którego też zostaną dopuszczeni do udziału w wyborze projektu.

Na drugim spotkaniu mieszkańcy osiedla Śródmieście-Wschód rozpoczęli pracę nad pomysłami do zrealizowania na swoim osiedlu.
11 października zgłoszą swoje projekty.

Drugie spotkanie (27.09.2011r.) rozpoczęło się od zapoznania nieobecnych na poprzednich konsultacjach mieszkańców, z problemami, które zostały wybrane jako najważniejsze w wyniku głosowania.

Uczestnicy zostali poproszeni o podzielenie się na grupy według problemu, który najbardziej ich zaintrygował, na którego rozwiązanie mieliby najwięcej pomysłów. Nad każdym problemem rozpoczęła się dyskusja wśród grup, które liczyły średnio po 3 osoby. W ciągu kilkunastu minut każda z grup miała za zadanie zebrać jak najwięcej pomysłów i rozwiązań dla swojego problemu, aby następnie przedstawić  je w formie wstępnego projektu na forum publicznym. Część grup preferowała jedynie dyskusję werbalną, podczas gdy inne uzupełniały swoje wypowiedzi o szczegółowe notatki, rysunki (w jednej grupie, pojawiła się nawet osoba z szczegółowym zdjęciem mającym zobrazować omawiany problem). W końcu jednak moderatorka spotkań poleciła aby każda grupa zapisała swoje pomysły na kartonie, ponieważ już za chwilę przedstawiciele każdej z nich mieli za zadanie zreferować swoje pomysły.

Przedstawiały się one następująco:

1.Rekonstrukcja placu zabaw w parku Matejki – grupa doszła do wniosku, że ten park, nie jest dobrym miejscem na plac zabaw, jako że jego północna część (w której obecnie mieści się plac zabaw) znajduje się w miejscu zacienionym. Pieniądze należałoby przeznaczyć na rewitalizację innych elementów parku. Układ alejek, zieleni w parku, jest w stylu francuskim, w celu upiększenia parku należałoby zainwestować w więcej zieleni, elementy małej architektury, itp.  Jako, że park jest stosunkowo mały, w celu utrzymania porządku można by zainstalować monitoring i postarać się o zwiększenie częstotliwości patroli straży miejskiej.

2.Róg Jaracza/POW – grupa doszła do wniosku, że miejsce to poza wymianą chodnika, rekultywacji zieleni oraz zastosowania separatorów ruchu w wybranych miejscach ,nie potrzebuje przeznaczenia tak dużych pieniędzy. Inne problemy z jakimi boryka się Śródmieście są dużo istotniejsze niż ten.

3.Róg Jaracza/Kilińskiego 40 – zabezpieczenie terenu przed dewastacją (ograniczenie ruchu, przeniesienie postoju dla taksówek). Miałby on być ogólnie dostępny, lecz wydzielony optycznie. Poza targowiskiem, które się tam znajduje, chciano by zrobić miejsce rekreacji i odpoczynku dla mieszkańców – zainwestować w miejsca do siedzenia, skalniaki, rośliny nie wymagające pielęgnacji, itp. Dla osób pracujących na targowisku powinno utworzyć się cywilizowaną toaletę. Dodatkowo by uczynić to miejsce atrakcyjnym wizualnie, grupa zaproponowała postawienie tam jakiejś niewielkiej rzeźby.

4.Ścieżki rowerowe – ulica Północna, Uniwersytecka, Pomorska – utworzenie tras zarówno dla pieszych jak i rowerów. Zainwestowanie pieniędzy w oznakowanie ścieżek. Niestety kwota została uznana jako za mała na niwelację poziomu krawężników.                                                                                                                                          Po przedstawieniu projektów, zaprezentowano zasady wypełniania formularzu projektu, który mieszkańcy muszą wypełnić do zakończenia kolejnego spotkania konsultacyjnego. Do tego czasu członkowie poszczególnych grup będą orientowali się w szacunkowych kosztach proponowanych przez siebie projektów.

Ostatecznie zadecydowano o pracy nad 3 projektami:

- Ścieżki rowerowe

- Rewitalizacja parku Matejki

- Róg Jaracza/Kilińskiego 40

- Oczywiście na kolejnym spotkaniu będzie istniała możliwość kontynuowania pracy nad projektem „Róg Jaracza/POW”, jeśli tylko znajdą się osoby chętne. Jeden z uczestników pierwszego spotkania, który nie mógł pojawić się na drugim, zadeklarował, że podczas kolejnych konsultacji będzie pracować nad  projektem „Pomorska 54″. (jego założenia opisane są w notce z poprzednich konsultacji)

Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w kolejnym spotkaniu konsultacyjnym, które odbędzie się 11 października, w tym samym miejscu o godzinie 17:00. To ostatni moment na przyłączenie się do którejś z grup i włączenie w projekt własnych pomysłów.